De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken. Meer info
Ga verder
PNC

LIMNET-contactdag 2016 - worksessies en lezingen

dinsdag, 29 november 2016

Werksessies en lezingen Blok A (13.30 - 14.15 u.)

A.1 Het ecosysteem van de waterbiotoopstudie! - Jos Eykens, Limburgse Koepel voor Natuurstudie
A.2 (volzet!) Duurzaamheid en systeemdenken … een speelse kwestie? Jazeker! - Myriam Philippens, Broederlijk Delen
A.3 (volzet!) Wandelonderzoek - Muriel Geldhof, De Helix
A.4 (geannuleerd) Vooruitstrevende stortplaatsontginning - Maurice Ballard, CleantechPunt
A.5 Design van het leven (Biomimicry) - Christiaan Thoen, Bio-Mens
A.6 (volzet!) Klimaatwandeling - Erik Bamps, Provinciaal Natuurcentrum
A.7 Ontwikkelingsmethodiek voor het gesprek mens-natuur - Rudy Vandamme, Ontwikkelingsinstituut

Werksessies en lezingen Blok B (14.30 - 15.15 u.)

B.1 (volzet!) Ecolunch - Hilde Vanderlinden, Provinciaal Natuurcentrum
B.2 50 tinten groen: ontwerpen van een veelzijdige speelplaats - Geert Heynickx, Biotechnicum
B.3 (volzet!) Je hebt een punt… Djapo trekt (je over) de streep - Stijn Loenders, Djapo
B.4 (volzet!) Natuurvoordelen - Lieven De Smet, Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek
B.5 (geannuleerd) Pearltrees: circulaire economie in beeld - Veroniek Lemahieu, Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij
B.6 (volzet!) Duurzame OntwikkelingsDoelen – DODden richting 2030 - Herwig Nulens, Provinciaal Natuurcentrum
B.7 (geannuleerd) Duurzaam leren binnen opleidingen - Evelien Verdonck, PXL-Tech

Blok A (13.30 - 14.15 u.)

A.1 Het ecosysteem van de waterbiotoopstudie

Lezing door: Jos Eykens, Limburgse Koepel voor Natuurstudie
Doelgroep: leerkrachten en gidsen waterbiotoopstudies en iedereen die interesse heeft in het ecosysteem water

Hoe functioneert het ecosysteem water? Welke factoren zijn belangrijk in functie van beheer?
Water is een belangrijk ecosysteem voor ons leefmilieu. Vijvers, waterlopen, poelen zorgen binnen ons verstedelijkt Vlaanderen voor oases van rust en verkoeling. Deze waterpartijen zijn dus van groot belang en moeten goed beheerd worden om deze functies te blijven vervullen. Kennis en inzicht in dit ecosysteem is elementaire basis voor natuur- en milieueducatie voor duurzame ontwikkeling.

A.2 Duurzaamheid en systeemdenken… een speelse kwestie? Jazeker! (VOLZET!)

Workshop door: Myriam Philippens Broederlijk Delen
Doelgroep: Leerkrachten of educatieve medewerkers die werken rond duurzaamheid en systeemdenken

Met Mik@doe ontwikkelden Broederlijk Delen en Studio Globo een speelse methodiek om termen als systeemdenken en duurzaamheid behapbaar te maken voor kinderen van 6 tot 13 jaar. We linken dit spel aan onze visie op de wereld en levensstijl. Deze workshop zal dus vooral draaien rond DOEN en ERVAREN!

www.mikadoe.be - www.broederlijkdelen.be

A.3 Wandelonderzoek – Ga op onderzoek in de omgeving en ontdek wat het je leert over mens, natuur en milieu (VOLZET!)

Lezing door: Muriel Geldhof en Kathleen Geldmeyer
Doelgroep: educatieve medewerkers/leerkrachten die werken met jongeren en gezinnen

In De Helix hebben we in het kader van het project en de in opbouw zijnde participatieve expo “Open Kaart. Regio onder de loep” ervaring opgebouwd met wandelonderzoeken. Met deze methodiek geven we invulling aan andere vormen van Natuur- en Milieueducatie namelijk, onderzoekend leren, regioleren en systeemdenken.

We stellen de aanpak van de wandelonderzoeken voor. Tijdens deze wandelonderzoeken staat ontdekking en onderzoek van de omgeving centraal alsook de verbanden tussen onze omgeving en de verschillende duurzaamheidsthema’s. Deze aanpak kan inspirerend zijn voor andere centra en voor scholen om dit in eigen context geheel of gedeeltelijk toe te passen.

www.dehelix.be

A.4 Vooruitstrevende stortplaatsontginning: het sluiten van grondstoffenkringlopen of het openen van de "Doos van Pandora"? (GEANNULEERD)

Lezing door: Maurice Ballard, voorzitter van CleanTechPunt
Doelgroep: Iedereen.

Het ontginnen van (huishoudelijke en industriële) stortplaatsen als "bron" van grondstoffen komt nu over heel West-Europa langzaam maar zeker op gang. Zo ook in onze provincie. Uitzicht op grondstoftekorten binnen de eerstkomende decennia's stuwen het circulair denken én handelen.

In deze lezing geeft Maurice Ballard, voorzitter van CleanTechPunt aan waarom de introductie van Cleantech zo belangrijk is. Te veel en te lang was ons economisch handelen gericht op het ontginnen van grondstoffen voor het produceren en transporteren van nieuwe producten, alsof wij dit eeuwen konden volhouden. Onze engineering zal zich in de toekomst meer richten op "reverse-engineering" om van producten opnieuw waardevolle herbruikbare grondstoffen te maken. Ook een uitdaging voor Limburg …

http://www.cleantechpunt.be (klik verder op "Locals")

A.5 Design van het leven (Biomimicry)

Lezing door:  Christiaan Thoen (Marien bioloog) Bio-Mens
Doelgroep: diegenen die willen kennismaken met het leven als het "meest innovatieve ontwerp"

Deze innovatieve lezing richt de focus op de natuur als leermeester, als inspiratiebron om ons leven te kunnen verbeteren, vergemakkelijken en perfectioneren.

Biomimicry (BM) is meer dan nabootsen van biologische processen voor het plezier of de prestatie. Het idee achter BM is dat organismen, processen en systemen (natuurcirkels) door een evolutie van 3,8 miljard jaar zo geperfectioneerd zijn dat in het bijzonder ontwerpers en productontwikkelaars er veel van kunnen leren. Zo zijn architecten  helemaal in de ban van deze nieuwe wetenschap. Zij tekenen een totaal nieuw "design van het leven" van energie-efficiënte gebouwen die geïnspireerd zijn op termietenheuvels.

Deze lezing belicht een aantal wetenschappelijke en technologische ontwerpen waarbij een aantal innovaties jullie zeker veel inspiratie zullen geven om duurzamer te gaan leven. Biomimicry en biotechnologie hebben een aantal specifieke onderzoeksdomeinen om geïnteresseerde natuurliefhebbers te motiveren door hen kennis te laten maken met een techniek op het snijvlak van biologie en technologie.

Deze lezing is een van de toplezingen uit de reeks "MeNS komt naar je toe" van de vzw Bio-MENS. Meer info op www.biomens.eu en via chris.thoen@uantwerpen.be

A.6 Klimaatwandeling (VOLZET!)

Workshop door: Eric Bamps, Provinciaal Natuurcentrum
Doelgroep: oudercomités, leerkrachten, socio-culturele organisaties, bewuste burgers

Op een eenvoudige manier kennismaken met de klimaatproblematiek? Dat doe je met een klimaatwandeling! Kom proeven en organiseer nadien in je eigen vereniging. 

Waarom al die aandacht voor het klimaat? Het klimaat op aarde warmt op. Over de oorzaak ervan is de grote meerderheid van de wetenschappers het eens: de mens is verantwoordelijk. In de Limburgse natuur zien we al heel wat verschuivingen en zijn planten en dieren bedreigd. De klimaatverandering heeft ook gevolgen voor de mens.

Tijdens deze workshop neemt een echte klimaatgids je mee op stap en maak je kennis met de aanpak van onze klimaatwandelingen. Klimaatgidsen kunnen klimaatwandelingen begeleiden voor de vereniging waar jij lid van bent.
Het Provinciaal Natuurcentrum staat in voor de organisatie van dit aanbod.

A.7 Ontwikkelingsmethodiek voor het gesprek mens-natuur

Lezing door:  Dr. Rudy Vandamme en Ann Sterckx
Doelgroep: iedereen

Deze lezing legt uit hoe de relatie mens-natuur onderwerp kan zijn van gesprek met het toepassen van de Ontwikkelcirkel. Deze systemische ontwikkelingsmethodiek ondersteunt op een unieke manier duurzame en gelaagde ontwikkeling: persoonlijke ontwikkeling is deel van maatschappelijke ontwikkeling. De link tussen persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling als basis van een duurzame en gelaagde ontwikkeling wordt hierbij toegelicht.

Om mensen te helpen hun verhouding met de natuur te exploreren, is het handig om een methodiek te hebben. De Ontwikkelcirkel is ontworpen voor zowel toepassing in individuele gesprekken, als met groepen en teams. Ze kan ook voor allerlei onderwerpen gebruikt worden. Ze wordt aangeleerd aan professionals: leraren, therapeuten, natuurgidsen, educatieve medewerkers, leidinggevenden, stafmedewerkers die groepen begeleiden. In deze lezing worden talrijke voorbeelden aangebracht hoe zo’n gesprekken lopen. Je krijgt de methodiek helder uitgelegd zodat het meteen bruikbaar wordt in je eigen context.

De lezing inspireert zich op een combinatie van de methodiek uit het Ontwikkelingsgericht Coachen en de toepassing in de ecopsychologie. De toepassing vanuit de ecopsychologie brengt een kader aan dat leert dat mensen op verschillende manieren en verschillende niveaus van diepgang zich verhouden met de natuur. Gesprek aangaan over de verhouding mens-natuur is op die manier meteen het stimuleren van ontwikkeling in het groter geheel van het systeem. De ontwikkelingsmethodiek is er altijd op gericht mensen te helpen reflecteren over hun verhouding met zichzelf en de wereld. Het brengt de rol aan het licht dat iemand heeft in het totale systeem van invloeden.

www.ecologize.be - www.ontwikkelingsgerichtcoachen.be

Blok B (14.30 - 15.15 u.)

B.1 Ecolunch (VOLZET!)

Workshop door: Hilde Vanderlinden, Provinciaal Natuurcentrum
Doelgroep: leerkrachten lager onderwijs en iedereen die bewust wil om gaan met voeding

Duurzaam eten en koken: in deze workshop leer je hoe je jonge kinderen bewust kunt maken van de verschillende voedselkringlopen en het belang van onze voeding. Samen gaan we concreet aan de slag en bouwen we aan een workshop die bruikbaar is in elke klas. Met natuurlijke ingrediënten op een eenvoudige manier bewust worden waar ons voedsel vandaan komt, hoe we dit kunnen bereiden en welk voedsel we nodig hebben en ook echt lekker kan zijn. Een workshop voor de "doeners"!

B.2 50 tinten groen: ontwerpen van een veelzijdige speelplaats

Lezing door:  Geert Heynickx, Carla Drees en Job Huijers
Doelgroep:  (MOS-)leerkrachten, alle geïnteresseerden

In deze lezing vertellen we hoe het Biotechnicum samen met de leerlingen een eigen groene speelplaats ontwerpt. Als deel van de opleiding zorgen de leerlingen voor de realisatie en het onderhoud.

Welke functies kan groen allemaal vervullen op een speelplaats? Waar dien je rekening mee te houden in een ontwerpfase, maar ook naar gebruik en onderhoud? Hoe verbind je het centrale thema “systeemdenken” met het ontwerpen van een speelplaats? Hoe hou je bijvoorbeeld rekening met bepaalde ecosysteemdiensten, zoals verkoeling, schaduw, visuele effecten, …? Hoe kan groen een oplossing bieden om verschillende functies van een speelplaats te voorzien, zoals rustig plekje, uitdagende speelzone, …

Het Biotechnicum deelt graag zijn ervaring met de eigen speelplaats en een door het Biotechnicum ontworpen en deels aangelegde speelplaats van basisschool Don Bosco in Gerdingen.

B.3 Je hebt een punt… Djapo trekt (je over) de streep” (VOLZET!)

Workshop door: Stijn Loenders, Djapo
Voor doelgroep: leerkrachten, begeleiders, studenten

Kinderen en jongeren zijn van nature systeemdenkers. We moeten ze er enkel nog van overtuigen om deze vaardigheid te gebruiken in een wereld die zorgen heeft omtrent duurzaamheid. 

Systeemdenken zit in ieder van ons. We zijn nieuwsgierig, gaan op onderzoek, bekijken het in zijn geheel of vanuit verschillende perspectieven. Maar hiervoor wordt niet steeds tijd en ruimte voorzien. Naast de vaardigheden zijn er in het onderwijssysteem de feiten en de kennis… en die nemen het soms over van de aangeboren vaardigheden. Systeemdenken helpt je om de aangeboden informatie te benaderen op een manier waardoor je ze jezelf meer eigen kunt maken en ze langer blijft hangen. Maar het gaat verder: systeemdenken zorgt ervoor dat je diezelfde informatie anders gaat bekijken, waardoor het niet beperkt blijft tot enkel kennis maar je ermee aan de slag kunt.

Duurzame thema’s lenen zich perfect voor systeemdenken aangezien enkel het besef niet voldoende is. Als we naar een toekomst willen streven die oplossingen biedt aan de duurzaamheidsproblemen van vandaag, zal dit een toekomst zijn waar systeemdenkers zich met de zaken hebben gemoeid. En starten doe je bij het begin: bij de kinderen en jongeren van vandaag. Djapo gaat dieper in op deze belangrijke vaardigheid en biedt tools om het systeemdenken van de kinderen van vandaag te bevorderen.

www.djapo.be

B.4 Natuurvoordelen (VOLZET!)

Workshop door:  Lieven De Smet (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek)
Doelgroep:  iedereen uit de sector van de Natuur- en Milieueducatie

Er werd een nieuwe taal ontwikkeld die helpt vertellen wat de natuur allemaal voor ons doet. Tijdens een workshop willen we nagaan hoe we die taal kunnen gebruiken voor natuureducatiedoeleinden en welke verhalen, beelden en producten we daarbij nodig hebben.

We geloven dat we de gangbare argumentatie in de communicatie over natuur kunnen verbreden door te vertellen over wat de natuur voor de mensen doet. Op die manier kunnen we de natuur meer in het centrum van de maatschappij plaatsen. Om die reden heeft het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek samen met een rist andere partners een gemeenschappelijke taal ontwikkeld om te communiceren over de voordelen die de natuur de mens levert. Dit is een eenvoudige taal die iedereen begrijpt en die ons ons gaat helpen om te vertellen dat samenwerken met en investeren in natuur loont.

De taal bestaat uit een basisverhaal en een viertal varianten op dat basisverhaal die aanspreken en vlot herhaald kunnen worden. Die varianten zijn toegespitst op een specifieke omgeving: een stedelijk omgeving, landbouwgebied, een bedrijventerrein en een valleigebied. We zijn ons ervan bewust dat de taal nooit helemaal af zal zijn. Die leeft en zal verder evolueren net zoals de gebruikers van de taal en de context waarbinnen deze gebruikers opereren. Het moet voor een toekomstige gebruiker bovendien mogelijk zijn om eigen accenten te leggen door eigen varianten te maken op het basisverhaal. Dat moet de overtuigingskracht ten goede komen in de communicatie met specifieke stakeholders. Hoe vaker het verhaal verteld wordt, hoe beter het verhaal zal worden en hoe overtuigender we het verhaal leren brengen. Het project is pas geslaagd als anderen de taal overnemen.

Tijdens een workshop willen we nagaan hoe we de taal kunnen gebruiken voor natuureducatiedoeleinden en welke verhalen, beelden en producten we daarbij nodig hebben. Samen met de natuureducatiesector willen daarna graag met de oogst van de workshop aan de slag.

www.inbo.be

B.5 Pearltrees: circulaire economie in beeld (GEANNULEERD)

Workshop door: Veroniek Lemahieu, Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM)
Doelgroep: middenveld, verenigingen, vormingen, scholen

In deze workshop wordt het starterspakket "Circulaire economie en materialengebruik" voorgesteld.

Wat is circulaire economie?
Hoe kan ik als burger, bedrijf, consument hieraan meewerken?
Hoe kan ik dit vertalen voor mijn vereniging, school, organisatie?
De OVAM informeert jou en helpt jou op weg.
Pearltrees Circulaire Economie van de OVAM inspireert jou met voorbeelden uit binnen- en buitenland.

B.6 Duurzame OntwikkelingsDoelen -  DODden richting 2030 (VOLZET!)

Workshop door: Herwig Nulens, Provinciaal Natuurcentrum
Doelgroep: iedereen met een hart voor de wereld

Vanaf 1 januari 2016 tot 2030 zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen een globaal goedgekeurd instrument om samen werk te maken van een leefbare wereld voor iedereen. De DOD’s kunnen moeiteloos ingezet worden om Educatie voor Duurzame Ontwikkeling (EDO) een globaal kader te geven. We proberen dit samen vorm te geven.

193 landen gaven hun fiat aan de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen die ze samen willen realiseren tegen 2030. Deze doelstellingen zijn onderling sterk verweven, wat ze tot een bruikbare rode draad maakt om aan EDO te doen. In de concrete uitwerking van de 17 doelstellingen zijn er tal van subdoelen en indicatoren die alles werkbaar en meetbaar maken. De 17 duurzame ontwikkelingsdoelen zijn in 5 klusters verdeeld, aangevuld met 2 transversale doelen: partnerschap en vrede. De 3-p’s die in de EDO gangbaar zijn, kunnen gemakkelijk uitgebreid worden naar 5 P’s: People – Planet – Prosperity – Peace – Partnership.

In deze interactieve lezing gaan we samen op zoek naar concrete handvaten om onze EDO-praktijk te linken aan het wereldwijde engagement van de duurzame ontwikkelingsdoelen. Zonder twijfel ontmoeten we onverwachte partners op onze zoektocht.

www.sdgs.be/nl

B.7 Duurzaam leren binnen opleidingen (GEANNULEERD)

Workshop door:  Evelien Verdonck, PXL-tech
Doelgroep: leerkrachten onderwijs/medewerkers van educatieve centra

In deze workshop worden de resultaten van het project “Duurzaam leren als werkvorm introduceren in opleidingen” voorgesteld. Dit project werd uitgevoerd in al de opleidingen van het departement PXL-Tech, maar kan zeker getransfereerd worden naar andere doelgroepen (onderwijs, educatieve centra,…).

“Duurzaam leren” is binnen het project opgevat als de studenten methodieken aanreiken die hen helpen om complexe (maatschappelijke) problemen te analyseren (en op te lossen) op een manier die bijdraagt aan een betere wereld, nu én in de toekomst. De doelstelling van het project was om een kort lespakket (120 minuten) te ontwikkelen om een methodiek van duurzaam leren te integreren in een bestaand opleidingsonderdeel van elke opleiding van het departement PXL-Tech.

De deelnemers gaan tijdens de workshop zelf aan de slag met het lespakket, dat gebaseerd is op een methodiek die ontwikkeld werd binnen "systeemdenken". Dit zogenaamde "ijsbergmodel" wordt in het lespakket eerst toegelicht en daarna toegepast binnen de context van een bestaand opleidingsonderdeel.